- Agustín Azkarate Garai-Olaun EHUko Arkeologia arloko katedradun emeritua da.
- Ikerkuntzako Euskadi Sariak Euskadirentzat garrantzi berezia duten ibilbide eta ekarpen zientifikoak bereizten ditu.
2025eko Ikerkuntzako Euskadi Saria UPV/EHUko Arkeologia Saileko katedradun Agustin Azkarate irakasleari eman zaio, bere ikerketa-ibilbideagatik eta EHUn ikerketa-talde eta -egitura egonkorrak sortzeko inplikazio pertsonalagatik. Horrek guztiak modu erabakigarrian lagundu du EAEn arkeologia-ikasketak bultzatzen, aurrekaririk gabeko garapen- eta proiekzio-mailan kokatu arte.
Era berean, Azkaratek unibertsitatearekin eta Euskadirekin duen konpromisoak bere ibilbide akademiko osoan iraun du. Horrek guztiak, gainera, nazioarteko proiekzio nabarmena izan du, bere lan zientifikoak lortutako aintzatespenean zein bere ibilbidean zehar sustatzen eta finkatzen jakin duen aliantza akademiko eta instituzionaletan islatuta.
2025eko Euskadi Ikerkuntza Saria
Gizarte Zientzien eta Humanitateen arloan ospe handia duten lau pertsonak osatutako sariaren hogeita hamargarren edizioko epaimahaiak aho batez erabaki du 2025eko Euskadi Ikerkuntza Saria Agustin Azkarate Garai-Olaun arkeologoari ematea, gaur goizean Bilbon egindako bileraren ondoren.
Epaia eman ondoren, Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntzako sailburu Juan Ignacio Pérez Iglesiasek telefonoz jakinarazi dio sarituari.
Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntza Sailak urtero egiten du Euskadi Ikerkuntza Sariaren deialdia. Urte bakoitietan, 2025ean gertatzen den bezala, saria Gizarte Zientzien eta Humanitateen esparrura bideratzen da; urte bikoitietan, berriz, Zientzia eta Teknologia arloko profesionalen lana aintzatesten da.
Euskadi Ikerkuntza Sariaren helburua jarduera zientifikoa sustatzea da, bai eta Euskal Autonomia Erkidegoko edo Euskal Autonomia Erkidegotik kanpoko ikertzaileen eta talde kualifikatuen lana bultzatzea, sustatzea eta aintzatestea ere, baldin eta horien lanak eragin positiboa eta bereziki garrantzitsua izan badu Euskadin.
Agustín Azkarate Garai-Olaun
Agustín Azkarate (Elorrio, 1953) Arkeologiako katedraduna da EHUn 1999tik, eta lau hamarkadatik gorako ibilbidea egin du Euskal Herriko unibertsitateetan irakaskuntzan eta ikerketan.
Bere formakuntza akademiko sendoa, Ignacio Barandiaranek zuzendutako Euskal Herriko arkeologia kristauari buruzko doktorego-tesiarekin hasi zena (1987), atzerrian egindako ikerketa-egonaldi ugariek aberastu dute, bai Europan — batez ere Frantzian eta Italian —, bai Amerikan — Kanada, Kuba, Puerto Rico, Peru, Uruguai eta Argentina —.
Horrez gain, 300 ekarpen zientifiko inguru egin ditu, talde sendoak sortu ditu, ikerketa-egitura egonkorrak sustatu ditu, proposamen berritzaileetarako finantzaketa lehiakorra lortu du, eta ezagutza zientifikoak dimentsio sozial eta balio garrantzitsu bat duela uste izatean oinarritutako proiektuak abian jarri ditu.
Azkarate aitzindaria izan zen, 1990eko hamarkadan jada, arkeologoek, matematikariek, arkitektoek, ingeniariek, antropologoek eta juristek osatutako diziplina anitzeko ikerketa-taldeak eratzen, eta 2010 eta 2023 artean GPAC taldea zuzendu zuen: Kultura Ondare eta Paisaien Berrikuntza, Zientziaren Euskal Sistemaren talde finkatua.
Arquitekturaren Arkeologia eta lidergoa
Arkitekturaren Arkeologiaren esparruan, Azkarate irakaslea nazioarteko erreferente nagusietako bat da. Diziplina akademiko berri hori gure herrialdean sendotzeko funtsezko zeregina bete du, eta eraikinen, multzo historikoen eta paisaia kulturalen ondare-kudeaketari buruzko hausnarketa teoriko eta aplikatua garatu du.
Era berean, Azkarate irakasleak modu erabakigarrian lagundu du Goi Erdi Aroko Baskoniari, Amerikako euskal presentziari eta Hego Konoko arkeologia kolonialari buruzko ezagutzaren aurrerapenean.
Era berean, aintzatespen berezia merezi du diziplina arteko ikerketa-talde eta -talde egonkorrak sortzen aitzindari izatea, Euskadin eta Amerikan garrantzi handiko proiektuak sortu eta garatzeko gai izan direnak.
Giza baliabideen prestakuntzan eta kudeaketan egiten duen lanak agerian uzten du gaitasun handia duela lankidetza-lotura sendo eta iraunkorrak ezartzeko hainbat gizarte-eragilerekin, esparru akademikoetatik eta politika zientifikotik haratago.
Horrez gain, ibilbide bikaina egin du oinarrizko ikerketan eta I+Gren kudeaketan, bultzatu dituen erakundeen bitartez.
Epaimahaiaren erabakia
Azkarate irakaslearen zientzia-lan bikainaz gain, epaimahaiak bere ikerketa-ibilbide sendoa eta Arkitekturaren Arkeologiari egindako ekarpen erabakigarria baloratu ditu; Gasteizen eta, bereziki, Santa Maria Katedralean egindako esku-hartzeak nabarmendu ditu.
Azkarate doktorea diziplinarteko ikerketa-taldeen buru izan da, eta proiektu lehiakorren bidez baliabideak lortzeko gaitasun bikaina erakutsi du. Era berean, argitalpen garrantzitsuak egin ditu, eta metodologia originala eta eraginkorra finkatu du.
Aldi berean, Amerikako iragan prekolonial eta kolonialari buruzko ikerketa arkeologikoak egin ditu. Argentinako eta Kanadako euskal eta indigenen kokalekuak aurkitu eta aztertzeko ikerketak nabarmentzen dira.
Azkarateren ikerketak Euskadin izan duen eragina oso garrantzitsua izan da, batez ere euskal kultura-ondarearen kontserbazioaren eta balorizazioaren esparruan.
