- Visesak sustatutako eta Alokabidek kudeatutako etxebizitzek 19,1 milioi euroko obra-aurrekontua dute, eta logela bat, bi, hiru eta lau izango dituzte
- Sustapena Eusko Jaurlaritzaren eta Gasteizko Udalaren arteko lehen hitzarmenaren parte da, 1.002 etxebizitza aurreikusten dituena, eta horietatik bi heren (705) errealitate bihurtu dira: 318 entregatuak eta 387 obran
- Denis Itxaso sailburuak iragarri du bigarren hitzarmena, 1.250 etxebizitza gehiagokoa, “tramitazio-fasean” dagoela, eta aurreratu duenez, “2027aren hasieran sinatuko da”. Bi akordioen artean, Arabako hiriburuan alokairuko etxebizitza eskatzen duten bost gaztetik bati erantzungo zaio
Eusko Jaurlaritzak urrats berri bat eman du gaur goizean Gasteizko etxebizitza-parke publikoa handitzeko, Salburua auzoko Arkaiaten alokairuko 162 BOE eraikitzen hasi baita. Visesak sustatutako jarduketa Alokabidek kudeatuko du, eta, horri esker, alokairu babestuko etxebizitza berriak sartu ahal izango dira, gaur egun, Bilborekin batera, Eusko Jaurlaritzak eraikitzen ari den 10 etxebizitza eta apartamentutik 6 baino gehiago biltzen dituen hirian. Lehenengo harria jartzeko ekitaldian, Denis Itxaso Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburua, Maider Etxebarria Gasteizko alkatea, Borja Rodríguez Hiri, Hirigintza eta Etxebizitza Ereduko zinegotzia eta Carlos Quindós Visesako zuzendari nagusia izan dira. Pedro Apaolaza y Asociados SL proiektuaren erredakzio-taldeko ordezkariek eta Eraikuntza Birgaikuntza Artapena SL eraikuntza-enpresako ordezkariek ere parte hartu dute.
Hedabideen aurrean egindako hitzaldian, Itxasok iragarri du sustapena “2028aren amaierarako” bukatuta egongo dela, eta “2029. urtearen hasieran emango zaiela esleipendunei”. Ildo horretan, sailburuak gogorarazi du gaur eraikitzen hasi diren 162 etxebizitzak Eusko Jaurlaritzak eta Gasteizko Udalak Salburuan etxebizitza babestua garatzeko sinatutako lehen lankidetza-hitzarmenaren parte direla. Hitzarmen horrek 1.002 etxebizitza aurreikusten ditu, eta horietatik 318 amaitu eta entregatu dira dagoeneko, eta beste 387 eraikitzen ari dira. “Hau da, hitzarmenaren bi heren errealitate bat dira dagoeneko”, adierazi du. Gainerako 297ak, berriz, esleitutako proiektua duten sustapenei dagozkie, eta horien obra-lizitazioak datozen hilabeteetan aktibatuko dira.
Akordio horri bigarren hitzarmen bat gehituko zaio —orain izapidetze-fasean dago eta 2027aren hasierarako sinatzea aurreikusita dago— eta beste 950 etxebizitza aurreikusten ditu, batez ere Zabalganan, eta 250 eta 300 zuzkidura-apartamenturekin osatu ahal izango da Zabalganako eta Lakua-Ibaiondoko lurzoruetan. Horri esker, akordio berriaren irismen potentziala 1.250 bizitegi-baliabide berriraino handituko litzateke. “Horrek erakusten du lurzoruak lagatzen zaizkigunean Jaurlaritzak bere makineria guztia martxan jartzen duela proiektuak ahalik eta lasterren gauzatzeko”, adierazi du Itxasok.
Horrela, bi akordioek epe ertainerako lankidetza-estrategia bat finkatzea ahalbidetuko dute. Estrategia horrek 2.000 egoitza-baliabide berri baino gehiago biltzen ditu Gasteizko hedapen-eremu nagusietan, eta alokairuko etxebizitza babestuan du ardatz nagusietako bat. “Zifra horiek zerikusi handia dute erakundeen arteko konplizitatean eta lankidetzan oinarritutako lan egiteko modu batekin, lurzoru publikoa etxebizitza babestu bihurtzeko aukera ematen baitu”, azaldu du Itxasok, eta unea aprobetxatu du Arabako hiriburuko Udalak lursail finalistak doan lagatzeko garatutako politika bereziki balioesteko. Sailburuak onartu du urteetan zehar izandako politika horri esker alokairuko etxebizitza babestuen eraikuntza ez dela gelditu Gasteizen, eta gaur egun etxebizitza-merkatuaren tentsioari aurre egiteko parke publiko zabalagoa izaten lagundu duela.
Bestalde, alkateak azaldu duenez, «etxebizitzaren arazoaren konplexutasunak merkatu librearen tentsioei erantzungo dieten politika publiko erabakigarriak eta egonkorrak eskatzen ditu. Hori da gaur hemen egiten ari garena. Gasteizek Euskadin etxebizitza eskuragarrien eraikuntzaren aitzindari izaten jarraitu behar du».
Etxebarriak txalotu egin du indarrean dagoen etxebizitza-hitzarmenak «abiadura» hartu duela, eta nabarmendu du bi erakundeek «formula ezagun bat» dutela, «lankidetzan, lurzoru finalistaren lagapenean —makinak iristeko prest— eta gure agendan lehentasunezkoa den arazo global bati aurre egiteko abantaila fiskaletan oinarrituta». Alkateak gaineratu duenez, lan egiteko modu horrek «zentzuzkoena dirudi, kontuan hartuta bizitegien irisgarritasunak bizi-proiektuei eragiten diela, familiaren ekonomian eragina duela eta baliabide gutxien dituen jendeari eragiten diola, baina baita klase ertainei ere».
19,1 milioi euroko obra-aurrekontua
Sustapena Arkaiate-Salburuko 12. sektoreko lurzati batean egingo da, Euskadiko Hiriburuaren etorbidearen, Antonio Amat kalearen eta Iliada pasealekuaren artean, eta 19,14 milioi euroko obra-aurrekontua izango du. Sustapenerako aurreikusitako guztizko inbertsioa, berriz, 20,59 milioi eurokoa izango da. Aurreikusitako egutegiak obrak 2028ko azken hiruhilekorako amaitzea aurreikusten du. Hala, 2029aren hasierarako etxebizitzak Alokabiderekin eskrituratzea aurreikusita dago, eta, beraz, esleipendunei urte horretako lehen hiruhilekoan eman ahal izango zaizkie.
Sustapenaren xede den lurzorua Udalaren doako lagapena da, eta, gainera, etxebizitza babestuaren garapenari lotutako zerga-arloko konpromisoak hartzen ditu bere gain. Hori dela eta, EIOZren % 95eko hobaria aitortzea aurreikusten du hitzarmenean jasotako alokairuko BOEentzat, udalaren interes edo onura bereziko deklarazioa justifikatzen duten gizarte-inguruabarrak daudela iritzita.
U formako eraikin bat, bat eta lau logela bitarteko etxebizitzekin
Pedro Apaolaza y Asociados SLk idatzitako proiektuak 162 etxebizitza aurreikusten ditu, honela banatuta: gela bateko 46, bi logelako 81 —horietako zazpi mugikortasun urriko pertsonentzat egokituak—, hiru logelako 33 eta lau logelako bi. Azalera erabilgarri itxiak 42,69 eta 106,77 metro koadro artekoak izango dira, eta etxebizitza guztiek zazpi metro koadroko terrazak izango dituzte gutxi gorabehera. Etxebizitza bakoitzak garaje-plaza bat izango du, 64 beheko solairuan eta 98 sotoan, hurrenez hurren. Eraikinak, halaber, bizikletak aparkatzeko espazioak eta haur-kotxeentzako eta mugikortasun murriztuan laguntzeko produktuentzako gela espezifikoak izango ditu.
Salburuako sustapenak bolumen trinkoa planteatzen du, iparralderantz irekitako U formako oinplanoarekin, indarrean dagoen plangintzaren arabera. Eraikinak bost atari izango ditu, eta zortzi solairuko altuera izango du ekialdeko eta mendebaldeko besoetan, eta zazpi solairu hegoaldeko besoan, beheko solairuko gune nagusi batekin. Proposamen arkitektonikoak elementu irtenak ditu bidearen gainean, gehienez 1,50 metroko hegalarekin, terrazak eta esekilekuak hartzeko. Gorputz horiek brontzezko tonuak dituzte eta aluminiozko egitura tubular baten gainean bermatuta daude. Fatxadei sakontasuna eta testura emango diete, eta, aldi berean, etxebizitzek ingurumen-baldintzen aurrean duten portaera hobetzen lagunduko dute.
Zehazki, elementu horiek neguan etxebizitzen beroketa pasiboa errazteko eta udako hilabeteetan eguzkiaren eragina murrizteko pentsatuta daude. Era berean, trenbidearen hurbiltasunak sortzen duen eragin akustikoa arintzeko aukera emango dute.
Atarien araberako banaketa honako hau izango da: 1. atariak 32 etxebizitza izango ditu; 2. atariak 35; 3. atariak 28; 4. atariak 35; eta 5. atariak beste 32. Beheko solairua osorik okupatuko da, eta, bost atariez eta dagozkien gela teknikoez gain, bizikletentzako espazioak, mugikortasunari laguntzeko gelak, Euskadiko Hiriburuaren etorbideranzko merkataritza-azalera eta aparkalekurako sarbideak hartuko ditu.
Instalazioei dagokienez, berokuntza erradiadore elektrikoen bidez emango da, eta ur bero sanitarioa, berriz, banakako termo edo aerotermo elektrikoen bidez. Sustapenak energia berriztagarria sortzeko panel fotovoltaikoak ere izango ditu.
Erantzuna 36 urtetik beherako bost gaztetik batentzat
Sustapen hau Arabako hiriburuan etxebizitza babestuen eskari handiari erantzuteko jarri da abian. Etxebideren datu eguneratuen arabera, 18.681 bizikidetza-unitate daude inskribatuta eta Gasteizko babes-etxebizitzaren eskariari lotuta. Horietatik 16.376k (% 87,6) alokairu-erregimeneko etxebizitza eskatzen dute, 14.776k udalerrian erroldatutako bizikidetza-unitateei dagozkie, eta 1.600ek erroldatu gabeko unitateei. Gogoratu behar da Arkaiaten eraikiko diren alokairuko erregimen orokorreko babes ofizialeko etxebizitzen kasuan, eskatutako diru-sarrerak 9.000 eta 46.463,29 euro bitartekoak direla urtean. Gaur egun, Gasteizen inskribatutako 8.856 bizikidetza-unitatek betetzen dituzte baldintza ekonomiko horiek; horietatik 7.910 hirian erroldatuta daude eta 946 ez daude erroldatuta.
Eskariaren osaerak, gainera, familia gazteen eta tamaina txikiagoko bizikidetza-unitateen garrantzia islatzen du: 36 urtetik beherako 4.836k alokairuko etxebizitza babestua eskatzen dute gaur egun Arabako hiriburuan, eta 9.698 bizikidetza-unitatek pertsona bakarra osatzen dute. Testuinguru horretan, Eusko Jaurlaritzak eta Udalak sustatutako bi hitzarmenei esker (1.934 etxebizitza esleitu eta entregatu gabe daude), 967 etxebizitza –% 50– 36 urtetik beherakoen kupoan sartuko dira, hau da, Etxebiden erregistratutako gazte-eskariaren % 20.
Etxebizitzak Etxebidek ezarritako prozeduraren arabera esleituko dira, kupoen eta baremazioaren sistema baten bidez. Esleipenak bizikidetza-unitateen inguruabarrak hartzen ditu kontuan, eta erreserba espezifikoak aurreikusten ditu hainbat kolektiborentzat, horien artean 36 urtetik beherakoak (% 50), desgaitasuna edo mugikortasun murriztua duten pertsonak, etxebizitzarako eskubide subjektiboaren titularrak, etxebizitza-premia berezia duten pertsonak eta kupo orokorra.
Gaur goizeko ekitaldia Denis Itxaso sailburuak eta Maider Etxebarria alkateak hedabideen aurrean egindako hitzaldiekin hasi da, jarduketaren helburuak aurkezteko eta bi erakundeen arteko lankidetza balioan jartzeko, besteak beste. Ondoren, Visesaren zuzendaritza teknikoak sustapenaren ezaugarri arkitektoniko eta eraikitzaile nagusiak azaldu ditu. Jarraian, lehenengo harria jartzeko ekintza sinbolikoa garatu da. Alkateak eguneko egunkaria sartu du hautestontzi batean, eraikuntza zein egunetan hasi den jasota uzteko erreferentzia gisa. Ondoren, sailburuak sustapenaren planoak gordailutu ditu, eta hirugarrenik, Etxebarriak etorkizuneko etxebizitzen giltza sinbolikoak. Azkenik, Itxasok obraren hasiera egiaztatzen duen dokumentua jarri du.
Azkenik, sailburuak eta alkateak, Borja Rodríguez Hirigintza eta Etxebizitza zinegotziarekin eta Carlos Quindós Visesako zuzendari nagusiarekin batera, hautestontzia lurperatu dute, Gasteizko parke publikoan alokairu babestuko 162 etxebizitza berri sartzea ahalbidetuko duen jarduketa baten hasieraren sinbolo gisa. “Gaur eraikin baten lehen harria jartzen dugu, baina, batez ere, 162 etxe berriren lehen harria jartzen dugu. Hori da etxebizitza politikaren azken zentzua: sustapen, lursail eta kopuru bakoitzaren atzean beren bizi-proiektua segurtasun eta egonkortasun handiagoarekin garatu dezaketen pertsonak egotea”, esanez amaitu du Denis Itxasok.
