Barakaldok ez zuen bere historia industriaren etorrerarekin hasi. Barakaldo askoz lehenago hasi zen. Aurten, hiriak aukera bat du ia mila urte atzera begiratzeko eta 1051. urtean norbait idatziz «Barakaldoko» pertsona gisa identifikatu zutela jakiteko: Barakaldonensis. Barakaldoko Udalak 975. urteurrena ospatuko du 2026an, Barakaldo izenaz ezagutzen den lehen dokumentu-aipamenaren urteurrena. Mugarri historiko hori 1051ko urtarrilaren 30eko data du, Yusoko Monasterioko Becerro Galikanoan kontserbatutako dokumentu batean, Donemiliaga Kukularen herrian.
Dokumentuan baieztatzaileen artean Lope Blascoz izeneko jaun bat agertzen da, «senior Lope Blascoz barakaldonensis» bezala identifikatzen dena. Adierazpena latinezko – ensis atzizkitik dator, jatorria edo lurraldekotasuna adierazteko erabiltzen zena. Kasu honetan, adierazpena «Lope Blascoz, Barakaldokoa» bezala interpretatzeko aukera ematen du. Eta hor datza urteurren honen garrantzia. «Ez gaude bakarrik gure hiriaren izena idatzita agertzen den lehen aldiaren aurrean. Barakaldoko kide izateagatik identifikatutako pertsona baten lehen aztarna dokumentala da. Duela 975 urte, Barakaldo nahikoa ezaguna zen lurralde gisa, bere izenak pertsona bat hirugarrenen aurrean identifikatzeko balio zezan. Horrela, dokumentuak hitz bat askoz sakonagoa bihurtzen du: kide izatearen idatzizko lehen adierazpena», azaldu du Amaia del Campo Barakaldoko alkateak Jsoeba Altube Laguntasuna taldeko presidentearekin batera.
«Industriak sakonki eraldatu zuen gure hiria, eta garenaren funtsezko zati bat da, baina haren aurretik ere bazen hemen komunitate bat, lurralde bat eta pertsona batzuk Barakaldokotzat hartzen zirenak. Eta horixe ospatu nahi dugu: ia mila urte daramatzagula gure nortasuna eraikitzen». Alkateak efemeride honen balio emozionala azpimarratu du. «Barakaldonensis irakurtzen dugunean, duela ia mila urte idatzitako hitz bat irakurtzen ari gara, eta hitz horrek, funtsean, gaur egun ere sentitzen dugun zerbaiti buruz hitz egiten du. Barakaldokoa izatea. Barakaldokoa sentitzea. Nongoak garen harrotasunez esateaz. Gure artean bizirik dirauen zerbait adierazteko oso modu zaharra da».
975 URTE ERALDATZEN JAKIN DUEN HERRI BATEAN
1051ko Barakaldo egungoaren oso desberdina zen. Landa-lurraldea zen, Goi Erdi Aroko komunitate, baliabide natural eta harreman sozial eta boteretsuen inguruan egituratua. Mendeek aurrera egin ahala, komunitate hark aldaketa sakonak jasan zituen, gaur egun ezagutzen den hiri industrial, moderno, askotariko eta dinamikoa bihurtu arte. Baina Barakaldo haren eta egungoaren artean bada hari gidari bat: leku bateko kide izatea eta herri baten jarraipena.
«Barakaldonensis hau gure hiria osatzen duten pertsona guztientzako ospakizun irekia izatea nahi dugu; barakaldar harrotasuna eta herri honetako kide izatearen harrotasuna bultzatzeko aukera bat», gaineratu du alkateak.
ERDI AROKO DOKUMENTUTIK BARAKALDOKO KALEETARA
Udalak hainbat ekimen kultural eta dibulgatzaile prestatu ditu Laguntasunaren eskutik, historia hori herritarrengana hurbiltzeko eta urteurrena ospakizun partekatu bihurtzeko.
Jarduera nagusien artean, alkateak Donemiliaga Kukulara bisita egin du, jatorrizko dokumentua ikusteko eta hiriaren izena lehen aldiz agertzen den testuinguru historikoa Barakaldora hurbiltzeko.
Programazioak San Vicenten ere izango du isla, non hilaren 19an eta 20an Erdi Aroko Azoka egingo den. Azkenik, urriaren 13an, totemak eta dibulgaziozko erakusketa bat aurkeztuko dira Foru kalean, eliza ingurutik hasi eta metroraino, barakaldonensisen atzean dagoen historia hurbiletik ezagutzeko. Ekimenak, gainera, tokiko adituen partaidetza izango du, idatzizko lehen erreferentzia horren esanahi historikoan sakontzeko.
«975 urte geroago, berba hark hitz egiten jarraitzen du», amaitu du Amaia del Campok. «Gogorarazten digu gure aurretik beste pertsona batzuk bizi izan zirela hemen, herria eraiki zutela eta Barakaldokotzat hartu zituztela. Eta guk orain ondare hori jasotzeko eta ondoren etorriko direnei helarazteko erantzukizuna dugu. Izan ere, Barakaldok ia mila urteko historia idatzia du, baina, batez ere, ia mila urteko jendeak sentitu du hau dela bere lekua».
