- Gobernu Kontseiluak PNUDri 250.000 euroko zuzeneko diru-laguntza ematea baimendu du. Euskadiko kanpo-ekintzak erakunde multilateral baten bidez egiten duena lehena da, eta Kubako hiriburuko Probintzia Garapenerako Estrategia hedatzeko izango da.
Euskadi Nazio Batuen sisteman sartu da haren kanpo-ekintzako zuzeneko bazkide gisa. Gobernu Kontseiluak oniritzia eman du Kubako Nazio Batuen Garapenerako Programari (PNUD) 250.000 euroko zuzeneko diru-laguntza emateko, Habanako Probintzia Garapenerako Estrategia ezartzen eta monitorizatzen laguntzeko, Kubako hiriburua lurralde adimendun, inklusibo eta erresilientea bihurtzeko bide-orria baita, eta 2030 Agenda lokalizatzeko lan egiten duten lurraldeen hegoaldeko sarearekin konektatzea, tokiko ikuspegi global batekin.
Bide berri bat: erakunde multilateralak Euskadiko lankidetzan sartu dira
Eragiketa Eusko Jaurlaritzak kanpoan lan egiteko modu berri bat da nazioarteko agertokian, bere kanpo-ekintzaren bidez. Orain arte, garapenerako euskal lankidetza egoitza edo ordezkaritza Euskadin duten erakundeekin antolatzen zen. Akordio horrekin, Kanpo Harremanen eta Euskadi Globalaren Idazkaritza Nagusiak, lehenengo aldiz, Kuban 50 urtetik gorako presentzia duen eta 170 herrialdetan ezarrita dagoen PNUD erakunde multilateralaren bidez bideratuko du bere laguntza. Erabakiak gauzatuko du 2024-2028 Gobernu Planak Euskadik nazioarteko sare eta erakundeetan duen parte-hartzea indartzeko konpromisoa, eta beste lurralde eta agenda batzuetan errepikatu ahal izango den bide bat irekitzen du.
Eragile eta maila anitzeko akordioa
Euskadik Nazio Batuekin batera diseinatutako Blueprint esparruaren bidez egituratzen du ekimenak, izaera eta eskala desberdineko eragileak GJHak lokalizatzeko, eta ekintzei orientazioa eta koherentzia ematen die tokiko eragile ugarik batera sortutako probintziako garapen jasangarrirako estrategiarekin bat egiteko: Nazio Batuen sistema, NBGPren eta 2030 Tokiko Koalizioaren bidez (Euskadin dago idazkaritza); Habanako Gobernua, probintzia-estrategiaren arduraduna; Kubako Gobernua, eLankidetza eta Kanpo Merkataritzaren eta Atzerriko Inbertsioaren Ministerioaren (MINCEX) arteko akordio-memorandumaren bidez (2028ra arte dago indarrean); eta Eusko Jaurlaritza, maila bikoitzean parte hartzen duena, Kanpo Ekintzako eta Euskadi Globaleko Idazkaritza Nagusiaren eta eGarapenerako Idazkaritzaren finantzaketarekin. Proiektuak Habanako garapen-prozesuarekin lerrokatzeko eta harekin koherentzia emateko aukera ematen die iraganean lantzen ari diren GKEen eta berrikuntza-ekosistemen ekintzei, eta, gainera, euskal enpresa, unibertsitate eta gizarte-erakundeek hiriaren eraldaketarekin bat egin ahal izateko lan-ildoak identifikatzea aurreikusten du, hirigintzaren eta lurralde-garapenaren arloko esperientzia transferituz.
Habana, bere etorkizuna erabakitzen duen lurraldea
Habanako Probintzia Garapenerako Estrategiak hiriaren eraldaketa antolatzen du erakundeen, kulturaren, gizartearen, ekonomiaren eta ingurumenaren jasangarritasunaren inguruan. Kubako hiriburuan hiri-ondare aparta eta erronka kritikoak uztartzen dira, horien artean, energia-defizita, etxebizitza-gabezia, garraio publikoaren mugak eta hondakinen kudeaketa. Finantzatuko den proiektuak estrategiaren Koordinazio Taldearen gaitasunak indartuko ditu, oinarrizko gizarte-zerbitzuei lotutako energia-ekintza jasangarriak sustatuko ditu eta GJH Habana Hub-a, hiria eta 2030 Agenda lokalizatzen duten munduko lurraldeen sarea lotuko dituen Local2030 bulego bat, diseinatuko du eta Hegoalde-Hegoalde lankidetza bultzatuko du.
Euskal lankidetza eta nazioarteko lankidetza probintzien garapen iraunkorreko estrategiarekin lerrokatuz gero, Habanak probintzian garapenerako finantzaketa-mekanismoak mobilizatzeko duen gaitasuna indartuko da, hala nola Munduko Bankuaren, Nazio Batuen eta beste bazkide batzuen Global Environment Fund, gaur egun martxan dagoena egokitzapen eta arintze klimatikoaren alderdiak finantzatzeko, bai eta hondakinen kudeaketa eta ekonomia zirkularraren sorrera finantzatzeko ere. Azpimarratzekoa da Europar Batasuna ere uhartean dagoela, Global Gatewayren bitartez, ahalegin multieragile baten eragile gisa. Ahalegin horretan, nazioarteko komunitateak uhartea ekonomia jasangarri berri bati irekitzen laguntzen dio, baita lurraldearen gobernantza deszentralizatua ere.
Hogeita hamar urteko harremana Euskadiren eta Kubaren artean
Akordioaren oinarrian Euskadiko garapenerako lankidetzak uhartean duen hogeita hamar urtetik gorako esperientzia dago, ibilbide iraunkorra izan duena Habana Hiriko Historialariaren Bulegoarekin eta Habanako Unibertsitatearekin batera. 2025eko azaroan, Habanako Gobernuak eta eLankidetzak sinatu zuten interes-gutunean probintzia-estrategiaren hedapenean laguntzeko borondatea jaso zen. Gaur oniritzia eman zaion dirulaguntzak borondate hori lan-programa zehatza bihurtzen du, eta hamabi hilabeteko iraupena izango du, 2026ko uztailaren 1etik 2027ko ekainaren 30era.
Javier Cortes Elankidetzako zuzendariaren ustez, «akordio honek Euskadi kokatzen du» multilateralismoaren alde lanean, Nazio Batuekin, gobernutik gobernura eta lurraldetik lurraldera, Euskaditik mugiaraz dezakegun garapenerako gaitasunen aniztasunari koherentzia emanez, gure kanpo-ekintzarako eta lankidetzarako proposamen estrategikoari koherentzia emateko, kasu honetan, Habanako eraldaketa bertako erakundeek, tokiko eragileek eta herritar guztiek egin dezaten «.
