Hiriko leku berri hau Javier Zubiria arkitekto donostiarrak proiektatu du eta inguruko agenteekin lanean ari da azken diseinua egiteko
Donostiako Udalak badu proposamen aurreratu bat Bretxako plaza eraldatzeko, inguruko pertsonen topaleku izango dena.
Jon Insausti alkatea izan da plazaren diseinuaren lidergoa eraman duena, ondo definitutako hiru irizpideetan oinarritura: ‘lehenengoa da Alde Zaharra bizileku bat dela, ez ekitaldiak hartzeko toki bat, eta plazak ideia hori islatu behar du. Hiri osoarentzat izango da, baina batez ere auzoarentzat. Bigarrena da topaleku bat izan behar duela. Leku horretan azoka bat dago, joan-etorriak daude, eta plazak elkartzeko tokia izan behar du‘.
Eta hirugarren irizpidea, Insaustik gaineratu duenez, ‘arima eta nortasuna dituen tokia izan behar da. Leku ikonikoa da, Alde Zaharrera sartzeko atea, eta arkitektura berezia izan behar du. Horregatik, Alde Zaharreko arkitekto gazte batengana jo dugu, begirada lokala eta aldi berean mundura irekia duena‘.
Izan ere, Javier Zubiria arkitektoak, zU-studioko arkitekto fundatzaileak, diseinatu du gune hori, eta plaza publikoa Eguzki-Lore (euskal babesaren ikurra) handi bihurtzea proposatu du, Alde Zaharra eta hiri osoa babesteko eta, aldi berean, ingurune osoa lotzeko.
Proposamena inguruko bizilagunekin, merkatariekin eta beste eragile batzuekin partekatu da, eta haiekin batera landu da behin betiko proiektuari amaiera emateko ekarpenak egin zezaten. Izan ere, alkateak azpimarratu duenez, planteamendu hori «Alde Zaharreko bizilagunek denbora luzez transmititutako sentimendua jaso ondoren» egiten da.
Plaza publiko handi bat
Bretxako plazan azken urteetan egin diren esku-hartzeetan ez bezala (horietan bolumen berriak gehitzea erabaki zen), kasu honetan arnasa hartuko duen eta hiri-espazioa ospatuko duen gune bat eraikitzea bilatu da.
Eguzki-Lorearen bidez, plazara lau izkinetatik sar daiteke, beste euskal ikur bati keinu bat eginez, Lauburua, non lau buruek lau elementuak adierazten dituzten: sua, ura, airea eta lurra. Horrela, batasun eta identitate esanahia ematen zaio euskal kulturaren barruan.
Bi diagonalek eta plazako lau sarrerek plazaren inguruko kaleak lotuko dituzte, plazaren perimetroa eta erdialdea bereiziz. Perimetroan zamalanak egin ahal izango dira, eta erdialdea, berriz, lasaitasun-une bat bizi nahi duten edo plaza zeharkatu nahi duten pertsonek soilik erabili ahal izango dute.
Horrela, ingurunea oasi moduko bat bihurtuko da hirian, landaretzaz inguratua, tipologia desberdineko banku ugarirekin, baina irisgarriak pertsonek erabiltzeko erraztasuna izan dezaten. Proiektatutakoen artean, eskultura-banku zentral bat egongo da lorearen gailur gisa, banaka, taldeka, inguruko pertsonekin, eserita edo etzanda gozatzeko, lasaitasun-uneak edukitzeko eta abarrekin elkarrizketa berriak hastea ekarriko duena gogora. Banku-tipologia berri horrek hainbat interakzio-mota ahalbidetzen ditu, pertsonek espazio publikoan kalitate-denbora igaro dezaten.
Plaza bere egunerokotasunean biziko dutenentzat pentsatua izan da, baina malgutasunean eta moldagarritasunean ere pentsatu da. Bere ezaugarri zirkularrak eta geometria organikoa direla eta, espazio paregabea eskainiko du hainbat formatan bizitzeko.
